Σήμερα, το Κέντρο Ξένης Γλώσσας προσφέρει το ιδανικό περιβάλλον μάθησης για τα παιδιά μέσα από τα τρία βασικά στοιχεία που οδηγούν το παιδί να μαθαίνει αποτελεσματικά: τον ικανό δάσκαλο, την οργανωμένη μεθοδολογία και το κοινωνικό περιβάλλον των συμμαθητών που εμπνέει, ενθουσιάζει το παιδί και διδάσκει αυτοδιαχείριση και κοινωνικές δεξιότητες.
Ο δάσκαλος
Ο δάσκαλος είναι το πιο «μαγικό» συστατικό της μάθησης. Ας δούμε, λοιπόν, τα κριτήρια που ορίζουν τον δάσκαλο.
Ειδική κατάρτιση στη διδασκαλία της ξένης γλώσσας
Όλοι μπορούμε να είμαστε δάσκαλοι κατά κάποιο τρόπο, σε ένα αντικείμενο που γνωρίζουμε καλά. Αλλά δεν θα είμαστε καλοί δάσκαλοι, αν δεν έχουμε διδαχτεί πώς να το διδάσκουμε και πώς να μεταδίδουμε σφαιρικά τη γνώση.
Καλός δάσκαλος δεν είναι αυτός που γνωρίζει το αντικείμενο, αλλά αυτός που γνωρίζει εξειδικευμένα πώς να το μεταδίδει και μάλιστα σε παιδιά, όπου η ηλικία παίζει τεράστιο ρόλο στο πώς θέλει την πληροφορία το παιδί, πώς την αφομοιώνει και πώς την κατανοεί.
Συχνά στην ξένη γλώσσα οι γονείς θεωρούν ότι μια φοιτήτρια που ξέρει αγγλικά ή κάποιος γνωστός που έχει Proficiency και ζητά ένα ελάχιστο αντίτιμο για την ώρα του θα κάνει ιδιαίτερα στο παιδί και θα το φροντίσει «ατομικά». Στην πραγματικότητα, όμως, το παιδί χρειάζεται έναν επαρκή δάσκαλο, που δεν ξέρει απλώς αγγλικά αλλά γνωρίζει πώς να το βοηθήσει να τα αγαπήσει και να τα μάθει κατάλληλα, σωστά και αποτελεσματικά, ώστε να μπορεί να τα χρησιμοποιεί, να τα μιλά και να αποδώσει στις εξετάσεις του.
Εξειδικευμένες γνώσεις στο αντικείμενό του
Δάσκαλος δεν είναι μόνο αυτός που ξέρει το αντικείμενο, αλλά αυτός που έχει διδαχτεί την τέχνη και τη μέθοδο να μεταδίδει τις γνώσεις που έχει.
Σπάνια πάμε να μάθουμε οδήγηση με έναν καλό οδηγό του περιβάλλοντός μας. Κι αυτό γιατί εκνευρίζεται, μαλώνει, χάνει την υπομονή του. Καταλήγουμε να απευθυνθούμε στον δάσκαλο οδήγησης που ξέρει ακριβώς πώς να διδάξει. Τα παιδιά όμως μας εμπιστεύονται και δεν ξέρουν να φέρνουν αντιρρήσεις. Γι’ αυτό οι γονείς χρειάζεται να εξετάζουν προσεκτικά την επάρκεια και την παιδαγωγική κατάρτιση του δασκάλου.
Διαρκής ενημέρωση και μετεκπαίδευση
Ένα οργανωμένο Κέντρο Ξένων Γλωσσών επενδύει στη σωστή κατάρτιση αλλά και στην ενημέρωση των δασκάλων, στη διαρκή ανανέωση των γνώσεών τους, στην παρακολούθηση της τεχνολογίας και των νέων μεθοδολογιών. Διαφορετικά, ένα παιδί στον 21ο αιώνα κινδυνεύει να διδάσκεται εντελώς στοιχειωδώς και ημιτελώς την ξένη γλώσσα.
Πρόγραμμα και μαθησιακοί στόχοι
Στα ιδιαίτερα, το πρόγραμμα και οι στόχοι συχνά καθορίζονται από το βιβλίο που ακολουθεί ο δάσκαλος. Σε ένα οργανωμένο επιστημονικά Κέντρο Ξένης Γλώσσας, το πρόγραμμα και οι μαθησιακοί στόχοι καθορίζονται με βάση ευρύτερα κριτήρια: τα παιδιά, την αλληλεπίδρασή τους, τις ικανότητές τους και τα νέα αναλυτικά προγράμματα ύλης για την ηλικία τους.
Εξατομίκευση της διδασκαλίας
Ο ικανός δάσκαλος ξένης γλώσσας παρακολουθεί κάθε παιδί στην τάξη ξεχωριστά. Ξέρει την ανάγκη του κάθε παιδιού και, μέσα στην αγκαλιά της τάξης, φροντίζει το κάθε παιδί να βρίσκει τις λύσεις που χρειάζεται χωρίς να απομονώνεται και χωρίς να νιώθει μόνο του.
Διδακτικές ικανότητες
Ο ικανός και ενημερωμένος δάσκαλος ξέρει πολύ καλά ότι πρέπει να δουλεύει με τη μεταδοτικότητά του, με τη φιλικότητα και την προσέγγιση του παιδιού. Αξιολογεί διαρκώς τον εαυτό του και το κατά πόσο περνούν αποτελεσματικά οι γνώσεις που διδάσκει στα παιδιά. Αυτή η στάση είναι χαρακτηριστική στον δάσκαλο που έχει επαγγελματισμό.
Η μεθοδολογία
Όχι «παπαγαλία» στη διδασκαλία
Υπάρχουν δάσκαλοι που διδάσκουν «παπαγαλία», δηλαδή παίρνουν ένα βιβλίο και το ακολουθούν λέξη προς λέξη και άσκηση προς άσκηση. Αλλά αυτό δεν είναι μάθημα ξένης γλώσσας. Ναι, βέβαια, το μάθημα της ξένης γλώσσας έχει πάντα ένα βιβλίο. Στην τάξη, όμως, ο εξειδικευμένος δάσκαλος κάνει πολλά περισσότερα: συζητά, κάνει ερωτήσεις, φέρνει επιπλέον ύλη —εικόνες, ιστορίες, τραγούδια, διαδικτυακό υλικό— που ανοίγει τους ορίζοντες των παιδιών και επεκτείνει τις ικανότητές τους στην ξένη γλώσσα.
Δεν μπορεί το παιδί μας να διδάσκεται ίδια κι απαράλλαχτα με τον τρόπο που διδαχτήκαμε κι εμείς την ξένη γλώσσα, τότε που δεν υπήρχε ακόμα τεχνολογία, διαδίκτυο και περισσότερα πορίσματα ερευνών πάνω στη διδασκαλία της ξένης γλώσσας. Δεν μπορεί το μόνο που αλλάζει από τη δική μας εποχή να είναι τα βιβλία, που σήμερα έχουν ωραιότερες και πιο σύγχρονες φωτογραφίες.
Η τωρινή εποχή απαιτεί κάτι άλλο: μια πιο σύγχρονη μεθοδολογία και νέες προσεγγίσεις. Το οργανωμένο Κέντρο Ξένων Γλωσσών σήμερα διαθέτει αυτή την ανανεωμένη μεθοδολογία εκμάθησης και την υποστηρίζει με τεχνολογία, με υπολογιστές και συχνά με διαδραστικούς πίνακες.
Δεν αρκεί να μαθαίνει το παιδί· πρέπει να μαθαίνει ανάλογα με την εποχή του. Πρέπει να μαθαίνει και ταυτόχρονα να «ξυπνά» στις απαιτήσεις της εποχής, που περιλαμβάνουν τεχνολογία, διαδίκτυο και νέες μεθόδους. Αλλιώς ίσως και να μαθαίνει, αλλά βαριέται, αξιοποιεί ελάχιστες από τις δυνατότητές του και προχωρά πολύ αργά ή και καθόλου στην εποχή στην οποία πρέπει να επιβιώσει και να διαπρέψει.
Η κοινωνική μάθηση
Οι συμμαθητές είναι οι υπόλοιποι δάσκαλοι του παιδιού. Είναι ανεκτίμητης αξίας η μάθηση που παίρνει το παιδί από τους συμμαθητές του, μαζί με τους συμμαθητές του.
Όταν τα παιδιά μας μεγαλώνουν μόνα τους, σε διαμερίσματα χωρίς αυλές και κήπους, πόσο σημαντικό είναι εμείς οι γονείς να δημιουργούμε κοινωνικά περιβάλλοντα γι’ αυτά; Υπάρχει περίπτωση να βαρεθεί ένα παιδί σε ένα πάρτι με τους φίλους του; Να μη θέλει να συμμετέχει σε μια εκδρομή με την παρέα; Στο τέλος του καλοκαιριού να μη λαχταρά να βρεθεί με τους συμμαθητές του στο σχολείο; Να μην πηδήξει από χαρά αν του πείτε ότι θα έρθουν φίλοι του στο σπίτι;
Η παρέα δεν είναι το μαγικό συστατικό που ενθουσιάζει τα παιδιά μόνο στο παιχνίδι και στη διασκέδαση. Είναι ένα από τα πιο μαγικά συστατικά που προάγουν και τη μάθηση.
Γιατί είναι τόσο σημαντική η ομάδα στην τάξη; Όχι μόνο γιατί το κοινωνικό περιβάλλον, δηλαδή τα άλλα παιδιά, ευχαριστούν και ενθουσιάζουν το παιδί, αλλά και επειδή στο κοινωνικό περιβάλλον θα μάθει τις ουσιαστικές δεξιότητες για τη ζωή, τις κοινωνικές δεξιότητες, κάτω από την επίβλεψη και καθοδήγηση ενός καλού δασκάλου.
Μέσα στην αγκαλιά της ομάδας και με την επίβλεψη του δασκάλου, το παιδί μαθαίνει:
- Τη συνεργασία: να δουλεύει στην ομάδα, να συνεισφέρει και να ακούει τους συμμαθητές του. Θα χρειαστεί να δουλέψει ομαδικά και θα μάθει να το κάνει σωστά, όπως αργότερα θα απαιτηθεί στον επαγγελματικό χώρο και γενικά σε κάθε έκφανση της ζωής του.
- Τη συμμετοχή: να σηκώνει το χέρι του, να μιλά μπροστά στους συμμαθητές, να μη ντρέπεται και να διεκδικεί. Θα απολαύσει τη χαρά να το ακούν οι φίλοι του και να ακούει το «μπράβο» από τη δασκάλα και από αυτούς.
- Την αυτοδιαχείριση: να δίνει χώρο στους άλλους, να κάνει υπομονή, να συμπορεύεται με διαφορετικούς χαρακτήρες, να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες των σχέσεων, τις προκλήσεις και τις συγκρούσεις, πάντα με την επίβλεψη των ενηλίκων. Είναι πολύ σημαντικό να μάθει να διαχειρίζεται την ανυπομονησία, τον θυμό και την ένταση. Θα κερδίσει αυτοεκτίμηση, σιγουριά και αυτοπεποίθηση στην ομάδα.
- Την αυτοπαρακίνηση: οι συμμαθητές αποτελούν μια πηγή παρακίνησης για το παιδί.
Η ομάδα εμπνέει το παιδί για το πώς και πότε χρειάζεται να προσπαθήσει περισσότερο, πώς και πότε πρέπει να βάλει τα δυνατά του. Η μαθητική παρέα δεν αφήνει το παιδί να εφησυχάσει· αντίθετα, το παρακινεί να εντατικοποιήσει τον ρυθμό μάθησης μέσα στα πλαίσια που μπορεί και τα καταφέρνει.
Το παιδί πρέπει να διδάσκεται στην ομάδα και να διδάσκεται από την ομάδα — την ξένη γλώσσα και όχι μόνο. Διδάσκεται την ίδια τη ζωή κάτω από τις καλύτερες προϋποθέσεις, σε ένα Κέντρο Ξένης Γλώσσας με δασκάλους που ξέρουν τα παιδιά και ξέρουν καλά τη δουλειά τους.